Voor het bestuur

De wetenschappelijke onderbouwing van bewegend leren

Een beknopte, eerlijke samenvatting van wat het onderzoek laat zien over bewegend leren als middel voor taal en rekenen, met een bronnenlijst om zelf verder te lezen. Bedoeld om te delen met jullie bestuur of MR.

Terug naar de bestelling

Wat het onderzoek laat zien, in het kort

Bewegend leren is geen wondermiddel, maar de wetenschap is opvallend eenduidig over twee dingen: het schaadt de leerresultaten niet, en het verhoogt betrokkenheid en concentratie. Mits het kwalitatief is, met het leerdoel voorop.

Gelijk of beter

Bewegend leren heeft geen negatief effect op leerresultaten. Sommige studies rapporteren een leerwinst van drie tot vijf maanden.

Kwaliteitskader Bewegend Leren; Mullender-Wijnsma e.a. (2015)
20 → 30 min

Ongeveer twintig minuten bewegen levert zo'n dertig minuten scherpe focus op. Te lang stilzitten verlaagt juist de doorbloeding van het brein.

Hersenonderzoek, o.a. prof. Erik Scherder (VU)
89%

van de leerkrachten vindt dat bewegend leren minstens wekelijks zou moeten plaatsvinden.

Mulier Instituut (2022), 531 leerkrachten en 66 directies
Hoger

De betrokkenheid en taakgerichtheid nemen toe, juist bij leerlingen die anders snel afhaken.

Mulier Instituut; internationaal onderzoek naar fysiek actief leren

De bevindingen per thema

Brein en cognitie

  • Het brein is plastisch en vormt voortdurend nieuwe verbindingen tijdens het leren; bewegen draagt daaraan bij. (Diamond, 1988)
  • Kinesthetische activiteit tijdens het leren verhoogt de zuurstoftoevoer naar de hersenen en stimuleert executieve functies als plannen en probleemoplossen. (Mullender-Wijnsma e.a., 2015)
  • Spel en beweging bevorderen het maken van verbindingen via meerdere leerroutes. (Zadina, 2014)

Concentratie, aandacht en gezondheid

  • Regelmatige beweging verhoogt alertheid en concentratie; langdurig zitten vermindert de bloedtoevoer naar het brein. (Scherder, 2014)
  • Na een bewegingsmoment komen leerlingen scherper terug aan het werk. (internationaal onderzoek naar fysiek actief leren)
  • Sinds de lockdowns hebben meer kinderen zwakkere motorische vaardigheden, wat het belang van beweging onderstreept. (Stroes / Mulier Instituut, 2021)

Leerprestaties en betrokkenheid

  • Fysieke activiteit helpt kinderen academische concepten beter te begrijpen en te onthouden. (Weiss, 2001; Zadina, 2014)
  • Bewegend leren vergroot leerplezier, betrokkenheid en taakgerichtheid in de klas. (Mulier Instituut; internationaal onderzoek)
Kwaliteit voorop

Niet alle bewegend leren is effectief, kwaliteit bepaalt het verschil

Onderzoek laat ook zien dat de uitvoering bepalend is: alleen wanneer de beweging echt aan het leerdoel gekoppeld is, levert het iets op. Daarom toetsen we elke werkvorm aan het onafhankelijke Kwaliteitskader Bewegend Leren van het Platform Dynamische Schooldag, dat meet of kinderen écht leren en niet alleen bewegen.

Eindredactie en erkenning door het Platform Dynamische Schooldag

Bronnen

De volledige, doorlopend bijgewerkte literatuur over bewegen en leren staat gebundeld in de openbare kennisbank van het Platform Dynamische Schooldag: ruim 150 wetenschappelijke artikelen, onderzoeksrapporten en praktijkpublicaties. Wij verwijzen jullie bestuur graag rechtstreeks naar die bron, in plaats van een eigen selectie.

📚 De volledige bronnenlijst (150+ studies) op allesinbeweging.net → De kennisbank van het Platform Dynamische Schooldag, met al het onderzoek over bewegen en leren op één plek.
Aanvullend: het Mulier Instituut deed grootschalig onderzoek naar bewegend leren in het basisonderwijs, onder 531 leerkrachten en 66 directies. Het onafhankelijke Kwaliteitskader Bewegend Leren van het Platform borgt de kwaliteit van elke werkvorm. Een toegankelijke samenvatting van de wetenschap staat op wij-leren.nl.

Vragen over de onderbouwing? Bel een adviseur via , of mail .